Rabobank: AI verandert sectoren IT- en zakelijke dienstverlening

Volgens de bank staat de arbeidsmarkt voor de IT en zakelijke dienstverlening onder druk. Het aantrekken en behouden van gespecialiseerd personeel is een hoofdpijndossier voor veel CEO’s in de sector. Dat schrijven Reinder Koelewijn (Sectormanager Commercial Services) en Mark van Kampen (Sectormanager Tech, Media & Telecom) in een RaboResearch onderzoek naar ontwikkelingen binnen de sector.

Ze zien de dat de vacaturegraad in de zakelijke dienstverlening hoog is (zie figuur 1). Hetzelfde geldt voor de IT als de tijdelijke Covid-piek buiten beschouwing wordt gelaten. 

Daarnaast zet een consolidatiegolf de marges onder druk, terwijl klanten meer verwachten tegen lagere kosten. In combinatie met personeelsschaarste maakt dit verdere productiviteitsgroei steeds belangrijker. In de IT is deze versnelling al deels zichtbaar (zie figuur 2).

AI als antwoord op personeelsschaarste en productiviteitsdruk

Een belangrijk issue in de IT en de zakelijke dienstverlening is personeelsschaarste, zoals ook blijkt uit het aantal openstaande vacatures in beide sectoren (zie figuur 3 en 4). Hoewel het aantal vacatures voor softwareontwikkelaars binnen de IT wat is gedaald na de coronaperiode, staat dit nog steeds op een hoog niveau. AI kan helpen deze schaarste op te vangen door productiviteit per medewerker te verhogen.

AI verandert het IT-werkveld fundamenteel

Koelewijn en Van Kampen zien dat AI steeds vaker onderdeel wordt van het productieproces in IT. Bij softwareontwikkeling neemt AI steeds meer programmeer-, test- en documentatietaken over. Hierdoor stijgt de productiviteit per ontwikkelaar en kunnen organisaties met kleinere teams dezelfde output realiseren. Tegelijkertijd blijft menselijke controle essentieel. Vooral senior softwareontwikkelaars krijgen een belangrijkere rol in kwaliteitsborging, architectuur en het aanbrengen van context waarbinnen AI en agents opereren. De vraag verschuift daarmee van uitvoerende programmeervaardigheden naar senior profielen die complexe systemen kunnen overzien en aansturen (IT governance). De werkdruk op deze groep neemt daarbij toe.

Ook binnen gebruikersondersteuning automatiseert AI steeds meer routinematig werk, zoals bij helpdesks, applicatiebeheer en netwerkbeheer. AI-systemen kunnen storingen detecteren, analyseren en soms zelfstandig oplossen via support agents en selfservice-oplossingen. Volgens de Rabobank neemt hierdoor de behoefte aan repetitieve ondersteuning af, terwijl de vraag naar professionals die complexe problemen oplossen, systemen beheren en AI-oplossingen monitoren juist groeit. De rol verschuift daarmee van reactieve ondersteuning naar regievoering en systeembeheer.

Verschuiving in de aard van IT-beroepen

Overkoepelend ziet de Rabobank dat AI niet alleen de productiviteit verandert, maar ook de aard van IT-beroepen. IT-professionals worden zowel gebruikers als bouwers van AI-systemen en zullen steeds vaker samenwerken met AI-agents. Dit vergroot de vraag naar digitale, data- en regievaardigheden, terwijl routinematige taken verder verdwijnen. Net als elders in de zakelijke dienstverlening ontstaat daarmee een grotere kloof tussen functies met een hoge en lage toegevoegde waarde.