“Met uniforme skillstaal CompetentNL helpen we de arbeidsmarkt verder”

Veel kandidaten voor een baan of opdracht worden nu nog beoordeeld op basis van hun cv en hun LinkedIn-profiel. Zeker, opgedane specifieke ervaring en carrièrepad zeggen iets over de geschiktheid van een kandidaat, maar kunnen ook een vertekend beeld geven en ervoor zorgen dat bepaalde kandidaten onder de radar blijven. Waarom kijk je in dat soort gevallen dan niet veel meer naar vaardigheden?

Geen toepassing en zeker geen software

“Wat we nu nog best vaak tegenkomen, is een mismatch tussen cv en de functie. Dat iemand niet binnen het profiel past en daardoor niet wordt aangenomen. Wat we meer willen zien, is dat zo’n persoon – op basis van skills – wel zou passen bij een bepaald beroep,” zegt Kevin Sikma, accountmanager CompetentNL bij het UWV. Heb je het over skills, dan heb je het bijvoorbeeld over vaardigheden, kennis, handigheden, competenties en capaciteiten. 

UWV is mede verantwoordelijk voor het beheer en de doorontwikkeling van CompetentNL. En dat is geen toepassing en zeker geen (HR-)software, onderstreept Sikma. “Zo wordt het nog wel gezien, maar dat is echt niet zo. Je moet het meer zien als een soort container waarin de diverse vaardigheden en skills samenkomen in één uniforme, gestandaardiseerde taal en die noemen we dan ‘competentie’. Om het verder te verduidelijken: het is een open dataset – de motor van de auto zo je wilt – waarop organisaties en bedrijven zich kunnen aansluiten.”

CompetentNL is ontwikkeld in opdracht van de Nederlandse overheid (ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap). Partners zijn onder meer UWV, TNO, SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven) en CBS, met steun van het Nationale Groeifonds. CompetentNL begon zo’n vijf jaar geleden vanuit de groeiende behoefte aan een uniforme en objectieve beschrijving van vaardigheden op de Nederlandse arbeidsmarkt. De eerste publieke versie van CompetentNL werd officieel gelanceerd op 24 september 2025 als landelijke skillstaal. Demissionair staatssecretaris Jurgen Nobel nam symbolisch de eerste API-sleutel (technische toegang tot de data) in ontvangst, waarna de basisversie publiek beschikbaar kwam.

Eén gemeenschappelijke taal

De data in deze standaardtaal is opgezet en gecreëerd vanuit onder meer het beroepenbestand van het UWV, aldus Sikma. “Dat zijn alle beroepen die wij in de afgelopen jaren hebben verzameld, gebruikt en ingezet. De gegevens zijn zorgvuldig opgesteld met behulp van hybride AI en daarna gecontroleerd door experts. Pas na deze menselijke validatie – een uiterst nauwkeurig en daarom tijdrovend traject, zegt Sikma – zijn skills en competenties definitief gekoppeld aan beroepen en opleidingen. Zo is een betrouwbare, gevalideerde dataset ontstaan.” 

Deze dataset is vervolgens gekoppeld aan internationale standaarden zoals ESCO, waardoor organisaties één gezamenlijke taal kunnen gebruiken die nationaal én internationaal aansluit.

• Lees ook dit artikel: verrijk je HR-tools met CompetentNL, de nationale standaard en service voor skills-based HR-technologie

Met zo’n gemeenschappelijke skillstaal is het de bedoeling de omslag te maken naar een skillsgerichte arbeidsmarkt. Zie het als een soort ABN voor skills, verduidelijkt Sikma. “Een Twentenaar en een Limburger kunnen elkaar wel verstaan als ze hun dialect spreken, maar niet heel goed. Maar als ze vervolgens ABN met elkaar spreken, dan kan dat opeens wel. Ze spreken dezelfde taal. Zo is dat met CompetentNL ook: “We creëren een standaardtaal waar iedereen op de arbeidsmarkt wat aan heeft.”

Van nachtportier naar bakker

Sikma noemt het voorbeeld van een bakkerij die op zoek was naar een machineoperator in de nacht. Daar konden ze maar niemand voor vinden, tot ze op het spoor kwamen van een kandidaat die op basis van essentiële vaardigheden voor 80 procent overeenkwam met de functie. Het bleek een nachtportier te zijn. “Die had niet gedacht ooit in de bakkerswereld aan de slag te gaan. En andersom had de werkgever ook nooit gedacht aan een nachtportier. Maar als je de skills erbij pakt – ‘beschikbaar op onregelmatige tijden, nachtdiensten willen draaien, veel in beweging zijn, staand werken’ – is het helemaal niet zo’n gekke overstap. Natuurlijk wel met wat extra training.”

Wat het potentieel oplevert

Het skillsgericht werven zorgt ervoor, zo zegt Sikma, dat we het enorme arbeidspotentieel in Nederland van zo’n 1 miljoen mensen beter kunnen benutten. “Soms kom je maar niet verder in je oude vertrouwde sector, kan je geen baan vinden en weet je zelf niet of je ergens geschikt voor bent. CompetentNL kan dat inzichtelijk maken en dat is goed voor zowel de arbeidsmarkt als werknemers en werkgevers.” 

Dat wil overigens niet zeggen dat het aloude cv daarmee naar de achtergrond verdwijnt. Sikma: “Het is wat ons betreft een aanvulling op het cv, en niet meteen een alternatief daarvoor. Je hebt voor veel banen gewoon nog wel een diploma, opleiding of certificaat nodig. Anders mag je bepaalde, veelal technische handelingen eenvoudigweg niet doen.” 

Skills, diploma’s én een leven lang ontwikkelen (LLO) – iets wat ook door de overheid wordt gestimuleerd – vormen samen het totaalpakket dat de arbeidsmarkt skillsgerichter en duurzamer maakt. “Binnen de snel veranderende arbeidsmarkt, ook met de opkomst van AI, moet je je blijven bijscholen als je aan de bak wilt blijven.”

• Lees ook: niet de juiste papieren, wél de juiste skills

Hoe kan je CompetentNL gebruiken?

Stel dat je er als organisatie of bedrijf mee aan de slag wil, hoe werkt CompetentNL dan precies? Sikma’s collega, data-analist Marcel Bos, weet daar, met zijn technische achtergrond, meer over. Organisaties en softwareleveranciers kunnen CompetentNL gebruiken als een gemeenschappelijke skillstaal binnen hun eigen systemen, zoals HR-software, matchingtools of beroepskeuzetools. CompetentNL is daarbij geen kant-en-klare applicatie die je simpelweg “inplugt” in een HR-systeem. 

“Technisch gezien stelt CompetentNL een open en gevalideerde dataset beschikbaar via onder meer een API – een “schakel” die je laat communiceren tussen verschillende programma’s – of een SPARQL-endpoint – een plek waar je gerichte vragen kunt stellen aan een dataset, en alleen de informatie terugkrijgt die je nodig hebt. Via deze koppelingen kunnen organisaties de data kosteloos ophalen, bevragen en gebruiken.” Met als voordeel, zo zegt Bos, dat in de dataset geen persoonsgegevens verstopt zitten, waardoor deze vrij gedeeld en toegepast mag worden.

• Lees ook: Nieuwe animatiereeks laat zien hoe CompetentNL skills zichtbaar maakt

De belangrijkste stap zit echter niet in de techniek, maar in de inhoudelijke aansluiting. Elke organisatie gebruikt nu zijn eigen termen, skillslijstjes of taxonomieën – (classificatiesystemen die helpen om informatie, objecten, of leerdoelen te structureren). En organisaties hoeven daarbij niet per se de volledige dataset over te nemen, zegt Bos op zijn beurt. “Ze kunnen selecteren wat past bij hun product of dienst, zolang ze goed kijken naar de consequenties voor hun functionaliteit en gebruikerservaring. Als meerdere organisaties deze stap zetten, ontstaat er steeds meer onderlinge samenhang, waardoor matching, werving en mobiliteit soepeler verlopen.” 

Competent is en blijft kosteloos

Beiden benadrukken dat de toegang tot CompetentNL ook in de toekomst kosteloos en vrijwillig blijft. Er zit dus geen verplichting van de overheid aan te komen. Eventuele kosten zitten alleen in de eigen implementatie of doorontwikkeling van bijvoorbeeld een app-bouwer of softwareleverancier. 

“Er is geen ander model dat zo uitgebreid én kosteloos beschikbaar wordt gesteld.” Het enige vergelijkbare initiatief is wat hem betreft ESCO, het Europese framework voor beroepen en skills. “Dat model is echter grover van opzet, minder gedetailleerd en niet specifiek gericht op de Nederlandse arbeidsmarkt of gekoppeld aan nationale kwalificaties.” 

CompetentNL is juist aanvullend op ESCO, geeft hij aan. “Maar het is natuurlijk nooit helemaal af. Het is een dynamisch databestand dat we blijven doorontwikkelen. We hebben nu alle skills binnen mbo-beroepen en opleidingen verzameld en dat willen we ook gaan doen voor het hbo en universitair onderwijs.” Dat wordt nog wel een uitdaging, erkent Sikma. “Maar het potentieel van CompetentNL is enorm.” 

Weten hoe CompetentNL werkt en hoe je meedoet?

Ontwikkel je toepassingen voor de arbeidsmarkt of het onderwijs, of werk je met bijbehorende data? Verrijk ze dan met de skillstaal van CompetentNL, de nationale standaard en service, realtime beschikbaar.

• Ga naar www.competentnl.nl voor documentatie, viewer en API-toegang.
• Mail info@competentnl.nl voor algemene vragen, support@competentnl.nl voor technische vragen. 
• Contact of vragen? Neem dan contact op met Kevin Sikma, accountmanager CompetentNL –  kevin.sikma@uwv.nl
• Abonneren op de nieuwsbrief kan via nieuwsbrief@competentnl.nl