Technologie helpt ziekenhuizen werkdruk te verlagen

Werkdruk krijgt van medewerkers in Nederlandse ziekenhuizen de laagste waardering van alle onderzochte thema’s. Ook flexibiliteit staat bij topklinische ziekenhuizen in de top drie van grootste knelpunten. Toch zijn er duidelijke uitschieters: ziekenhuizen die met technologische toepassingen fors beter scoren dan gemiddeld. Dat blijkt uit gezamenlijk onderzoek van Intelligence Group en Welliba onder 27 topklinische ziekenhuizen en zeven UMC’s.

Het onderzoek brengt drie perspectieven samen: wat zorgprofessionals zoeken in een werkgever, wat ziekenhuizen daarover beloven in vacatureteksten en hoe medewerkers het werk daadwerkelijk ervaren.

Automatisering en robots verlagen de administratieve last

Werkdruk scoort bij topklinische ziekenhuizen gemiddeld het laagst van alle gemeten thema’s, met 62,4 punten. Máxima Medisch Centrum en Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) scoren beide 76 punten, tegenover 58 bij het laagst scorende ziekenhuis — een verschil van bijna 30%. Medewerkers van deze twee ziekenhuizen noemen drie technologische toepassingen als belangrijkste verklaring: automatisering van werkprocessen, spraakgestuurde rapportages en de inzet van robots.

Spraakgestuurde rapportages maken het voor zorgpersoneel mogelijk om verslaglegging direct in te spreken in plaats van handmatig te typen, wat tijd bespaart op administratieve taken. Robots worden onder meer ingezet voor logistieke taken binnen het ziekenhuis, waardoor zorgpersoneel meer tijd overhoudt voor patiëntenzorg. Samen zorgen deze toepassingen volgens medewerkers voor efficiëntere werkprocessen en een merkbaar lagere administratieve belasting.

• Lees ook: Van HR-chaos naar slimme HR-processen: meer ruimte voor échte toegevoegde waarde

CWZ behaalt met 84 punten bovendien de hoogste totale employee-experiencescore van alle onderzochte topklinische ziekenhuizen, wat de impact van deze technologische keuzes onderstreept.

Chronoroosters: technologie ook achter flexibiliteit

Ook op het gebied van flexibiliteit spelen technologische en datagedreven roostersystemen een centrale rol. Bij de 27 topklinische ziekenhuizen krijgen flexibele werkregelingen gemiddeld een employee-experiencescore van 69,3. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis scoort met 93 punten aanzienlijk hoger dan het laagst scorende ziekenhuis (58), een verschil van ruim 60%. Reinier de Graaf Ziekenhuis en St. Antonius Ziekenhuis volgen met scores van 87 en 83.

Medewerkers van het Jeroen Bosch Ziekenhuis noemen vooral het proactieve capaciteitsmanagement en het chronorooster als positieve punten. Een chronorooster is een systeem dat diensten met behulp van data afstemt op het bioritme van medewerkers. Dat maakt roosters voorspelbaarder en vermindert het aantal last-minute wijzigingen.

• Lees ook: ‘Goede roosters voorkomen stress, uitval en vertrek’

Renate Hezemans van Welliba plaatst de uitkomst in perspectief: “Flexibiliteit in de zorg gaat niet alleen over minder uren of thuiswerken. Voor medewerkers zit de winst vooral in grip op het rooster, voorspelbaarheid en ondersteuning tijdens onregelmatige diensten. Juist daarop zien we in onze data grote verschillen tussen ziekenhuizen.”

Vacatureteksten blijven achter bij de technologische praktijk

Zeggenschap over begin-, pauze- en eindtijden staat bij alle tien onderzochte beroepsgroepen in de top drie van gewenste vormen van flexibiliteit. Het aantal werkdagen staat bij negen van de tien groepen in die top drie. Toch communiceren ziekenhuizen in vacatureteksten nauwelijks over de technologische oplossingen die zij hiervoor inzetten. Werkdruk wordt daarin vooral genoemd als functie-eis, waarbij van de kandidaat wordt verwacht dat die ermee kan omgaan.

• Lees ook: Zo ziet personeelsplanning in 2035 eruit: 5 grote verschuivingen

Geert-Jan Waasdorp van Intelligence Group verbindt hier een aanbeveling aan: “Arbeidsmarktcommunicatie kan hoge werkdruk niet wegpoetsen. Het verhaal aan de voorkant moet kloppen met de werkelijkheid binnen de ziekenhuismuren. Wie investeert in voorspelbare roosters, slimmere processen en minder administratie heeft wél een onderscheidend verhaal. Dat helpt bij werving én behoud.”

Samenhang, geen causaliteit

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten samenhang tonen tussen technologische maatregelen en de ervaren werkdruk en flexibiliteit, maar geen bewezen oorzakelijk verband. Wel laat de vergelijking tussen ziekenhuizen zien dat concrete technologische ingrepen — van chronoroosters tot spraaksoftware en robots — samengaan met beduidend hogere waarderingen door medewerkers.

Voor het rapport Wat je ziet, wat je leest en wat je ervaart hebben Intelligence Group en Welliba 27 topklinische ziekenhuizen en zeven UMC’s onderzocht. Intelligence Group analyseerde doelgroep- en vacaturedata; Welliba publieke sentimentdata over 24 contextfactoren. De resultaten tonen samenhang, geen bewezen causaliteit. Het volledige rapport is hier te downloaden